Waarom worden we verliefd?

10 minuten leestijd

Waarom worden we verliefd?

Psychologie

Je leest nu

Waarom worden we verliefd?

    • Deel op

    • Gekopieerd
  • 166
  • 107135

Vlinders in de buik, minder eetlust, veel energie en alleen maar kunnen denken aan die ene persoon: verliefdheid. Wat gebeurt er in het brein van iemand die verliefd is? En bestaat eeuwige verliefdheid?

Samengesteld door Saskia Wayenberg

Wat zeggen wetenschappers over verliefdheid?

Op de vraag wat precies de vonk doet overslaan tussen twee mensen heeft de wetenschap nog geen concreet antwoord gevonden. Het lukt wetenschappers wel steeds meer grip te krijgen op deze magische gebeurtenis. Verliefdheid wordt door de wetenschap vaak gezien als een ‘middel’ dat door de natuur is ontwikkeld om twee mensen sneller bij elkaar te brengen en te laten hechten waarna ze zich kunnen voortplanten.

Ook is bekend dat er chemische stoffen vrijkomen in ons lichaam wanneer we verliefd worden. Dit worden ook wel de vier geluksstofjes genoemd: de twee sekshormonen testosteronEen mannelijk geslachtshormoon dat nodig is voor de aanmaak van sperma en daarnaast zorgt voor mannelijke lichamelijke kenmerken en seksuele opwinding. en oestrogeenDe verzamelnaam van de vrouwelijke geslachtshormonen estriol, estradiol en estron. Estriol wordt aangemaakt tijdens de zwangerschap, estradiol zorgt dat het lichaam klaar is voor een eventuele bevruchting en estron zorgt voor de vrouwelijke lichamelijke kenmerken. en de twee neurotransmitters dopamineEen stofje dat wordt aangemaakt in de hersenen en een gevoel van beloning geeft wanneer het vrijkomt. en serotonineEen stofje dat wordt aangemaakt in de hersenen en het gedrag en de stemming reguleert. Daarnaast stuurt serotonine andere neurotransmitters zoals endorfine, noradrenaline en dopamine aan. . Maar draait verliefdheid dan alleen om stofjes in de hersenen?

Twee filosofen gaan met elkaar in gesprek over de liefde: wat betekenen de recente wetenschappelijke ontdekkingen over het brein voor onze visie op de liefde?

Deel alinea

Wat gebeurt er in het brein van iemand die verliefd is?

Er worden dus verschillende stofjes aangemaakt als je verliefd bent die een groot effect hebben op je hersenen. Zo is er bij verliefde mensen duidelijk een verhoogd gehalte dopamine in hun brein te zien. Dopamine zorgt voor het extreem gelukkige gevoel dat je hebt als je met je geliefde bent. Maar dit stofje kan ook verslavend zijn, waardoor je maar niet genoeg van elkaar kan krijgen. De aanmaak van dopamine die een constant gevoel van euforie veroorzaakt kan daarnaast ook zorgen voor zogeheten liefde-maakt-blind-situaties. Door deze focus op de geliefde, die soms irrationele en obsessieve vormen aanneemt, kan iemand blind worden voor de werkelijkheid.

Naast dopamine is er nog een stofje dat veel vrijkomt tijdens de verliefdheid, oxytocine, dat ook wel het knuffelhormoon wordt genoemd. Die bijnaam verklapt al wel een beetje wat dit hormoon met je doet.  Het zorgt ervoor dat je de hele tijd wil knuffelen met je vriendje of vriendinnetje. Dit stofje oxytocine is belangrijk in het vormen van een sterke band en komt bijvoorbeeld vrij bij een orgasme.

Deel alinea

Bestaan vlinders in je buik echt?

Een sneller kloppend hart, blozen en vlinders in de buik. Het lijkt wel alsof je ook lichamelijk veranderingen merkt als je verliefd bent. Volgens wetenschappers is een gedeelte in je hersenen hiervan de oorzaak. Als dit geactiveerd wordt, geeft het signalen af naar de rest van het lichaam waardoor hormonen vrijkomen zoals oxytocine, dopamine, cortisol en adrenaline. En die stoffen zorgen ervoor dat je je prettig gaat voelen, dat je hart sneller gaat kloppen als je de liefde van je leven ziet of vlinders in je buik voelt.

Wat doet verliefdheid met je?

Die bekende vlinders in je buik hebben te maken met een vecht-vluchtreactie van je lichaam. Als je tot in de wolken verliefd bent reageert je lichaam net als bij dreigend gevaar.

Deel alinea

De hartslag van een verliefd persoon kan oplopen tot wel 180 slagen per minuut. 

Bestaat eeuwige verliefdheid?

Jarenlang waren wetenschappers in de veronderstelling dat eeuwige verliefdheid niet bestond. Hormonen en neurotransmitters die worden aangemaakt en actief zijn tijdens de verliefdheid zouden ons lichaam uiteindelijk uitputten en daarom gaat verliefdheid vaak na een aantal maanden of jaren voorbij. Veel mensen geven daarbij aan dat deze verliefdheid niet geheel verdwijnt maar langzaam overgaat in 'houden van'.

Maar uit een Amerikaans onderzoek uit 2009 blijkt dat proefpersonen zelfs na een relatie van twintig jaar nog steeds alle symptomen van verliefdheid vertonen: in het brein is een zeer hoge activiteit te zien in het dopaminesysteem wanneer sommige proefpersonen naar een foto van hun geliefde kijken. Stellen die deze symptomen na een jarenlange relatie nog steeds hebben worden ook wel ‘zwanen’ genoemd, zij die altijd bij elkaar blijven. Maar wat is dan het geheim van zo’n zwanenliefde?

Verliefdheid die niet overgaat wordt ook wel zwanenliefde genoemd. Wat is daar voor nodig? De hele aflevering zien? Kijk op NPO.nl!

Deel alinea

Wie wordt verliefd op wie?

Wat precies bepaalt op wie je wel of niet verliefd wordt, is nog onduidelijk. Uit onderzoeken die de afgelopen twintig jaar zijn uitgevoerd blijkt wel dat de meeste mensen uiteindelijk terechtkomen bij een partner met dezelfde sociale en etnische achtergrond. Daarnaast spelen een vergelijkbaar intelligentieniveau, aantrekkelijkheid en het delen van dezelfde normen en waarden een grote rol.

"Bijvoorbeeld een advocate die hartstikke gelukkig is met een bouwvakker." 

John Money, psycholoog en seksuoloog, stelt dat we in onze jeugd (als we een jaar of acht zijn) beginnen met het vormgeven van onze ideeën over een ideale partner. Dit gebeurt op die leeftijd nog onbewust, maar wanneer we op latere leeftijd verliefd worden gaat onze voorkeur vaak uit naar hetzelfde ‘type’ man of vrouw. Daarnaast blijkt dat we meer openstaan voor een nieuwe liefde wanneer we in een nieuwe fase van ons leven belanden, bijvoorbeeld bij het verhuizen naar een nieuwe stad of het krijgen van een nieuwe baan.


Deel alinea

Doet liefdesverdriet echt pijn?

Wanneer verliefdheid overgaat kan de relatie stranden. De geestelijke pijn die iemand voelt na het verbreken van een relatie wordt liefdesverdriet genoemd en kan écht pijn doen: bij liefdesverdriet worden dezelfde gebieden in de hersenen gestimuleerd als bij lichamelijke pijn, zoals de pijn die iemand voelt na een harde val.

Deel alinea

Hevig liefdesverdriet kan zelfs lijken op een posttraumatische stresstoornis (PTSS)Bij deze angststoornis komen bepaalde (traumatische) ervaringen uit het verleden steeds weer terug in dromen of gedachten. Het lukt niet om het trauma te verwerken en de patiënt voelt zich daarbij over het algemeen machteloos en hulpeloos. . Uit onderzoek van de Universiteit van Amsterdam blijkt dat een kwart van de respondenten dezelfde klachten ondervindt als iemand met PTSS: woede-uitbarstingen, prikkelbaarheid, buikpijn, hoofdpijn en slaapproblemen. Liefdesverdriet kan weken, maanden of jaren duren.

In het kort

  • Verliefdheid wordt door de wetenschap vaak gezien als een ‘middel’ dat door de natuur is ontwikkeld om twee mensen sneller bij elkaar te brengen en te laten hechten waarna ze zich kunnen voortplanten.

    • In het brein vindt tijdens de verliefdheid een 'chemische kettingreactie' plaats waarbij er verschillende hormonen vrijkomen waardoor je je gelukkig voelt als je bij je geliefde bent. 
    • Ook voor de lichamelijke veranderingen tijdens verliefdheid zoals vlinders in je buik en een sneller kloppend hart zijn de hersenen verantwoordelijk. Door de signalen die je hersenen afgeven naar de rest van je lichaam komen er bepaalde stofjes vrij die je prettig laten voelen. 
  • Wetenschappers waren jarenlang in de veronderstelling dat eeuwige verliefdheid niet bestond. Toch kan het voorkomen en dit wordt ook wel 'zwanenliefde' genoemd.

Deel dit venster